Çekiş Nedir ve Neden Ölçülür
Çekiş direnci, puroyu ağzınızla çektiğinizde duyduğunuz direncin kısa tanımıdır ve purodan alınan keyfin büyük bölümünü etkiler. Rahat çekişte duman çabasız ilerler, ama ağzı bunaltmaz ve dili bastırmaz, ve bu his oturumun başından sonuna kadar sürerse puro rahatça beğenilir. Zor çekişte emmek yorar, çok açık çekişte ise duman gereğinden bol akar ve aroma dağılır. Bir örnek verirsek sıkı çekişli robusto puro kısa yapısıyla direnci net biçimde anlatır, toro puro yanma testi ise geniş gövdesi nedeniyle yumuşak ve uzun soluklu bir akış sunar, yani ağız dumanla dolup taşmadan aromayı seçmeye fırsat verir. İki puro yan yana karşılaştırıldığında aradaki ayrım hemen görülür. Dolayısıyla ilk birkaç çekişe odak göstermek ve hissi not etmek yerinde olur, ve bu fark yalnızca boyutla ilgili değildir, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da rol oynar. Tat tarafı da hava akışıyla yakından bağlıdır, çünkü duman kısılınca aromanın yayılması de zorlaşır. Kısacası çekişi anlamak, puroyu doğru değerlendirmenin ilk adımıdır, çünkü burada belirleyici nokta sayılardan çok damakta kalan denge hissidir.
Sıkı Çekişin Belirtileri ve Nedenleri
Sıkı çekişin en kolay fark edilen belirtisi, dudakları yoran ve dumanı güçlükle toplayamayan emme ihtiyacıdır. Böyle bir tabloda duman zayıflar, tat sönükleşir ve yanma ucu sıcaklaşır, ve bu durum tek başına puroyu kötü saydırmaz, yine de özenli bir kontrol gerektirir. Nedeni genellikle dolgunun gereğinden sıkı doldurulmasıdır, bazen de yaprakların yanlış yerleşmesidir. Mesela el rey choix supreme gibi sıkı sarımlı bir yapıda direnç hissi artar; demi tasse ne kadar rahat ise kısa yapısıyla biraz daha hafif bir akış göstermeye yatkındır, ve bu ısınma sert bir duman yaratır, dengeli bir puroyu bile olduğundan sert gösterir. Nem de direnci büyütür, çünkü ıslak yaprak şişerek hava yolunu kısar. Bu sebeple sıkı çekişe çabuk karar vermek yerine öncelikle nem durumuna göz atın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya güvenmek genellikle yetmez. Daha sonra kesimi ve dinlenme süresini sorgulayın, nedeni şu ki küçük bir ayar birçok kez işe yarar. Tek başına sıkılık her zaman kusur anlamına gelmez, ve acele ettiğinizde geçici bir direnç ciddi bir hata gibi algılanabilir.
Boşluklu Dolgunun Etkisi
Gevşek çekişte duman neredeyse su gibi gelir, ama bu rahat bir işaret değildir çünkü puroyu hızla tüketir. Puro gereğinden erken yanar, duman çabuk ısınan bir yapıya dönüşür ve tat kısa çıkar, ve bu hız kutudaki adetleri beklediğinizden erken tüketir, oturumu da böler. Sebebi sık sık dolgudaki aralıklardır, yani tütünün düzgünce doldurulmamasıdır. Ceviz kakao grand marshall geniş gövdesine göre hava akışının dengeli gitmesini amaçlayan bir harman; sıkı çekişli kon tiki ise kutudaki adetlerin birbirine denk düşmesi bakımından incelenen bir örnek sayılır, bu tabloda yapılacak en iyi hamle ısıyı makul tutmak olur. Gevşeklik fark edildiğinde çekişleri seyreltmek ısıyı dengelemeye işe yarar. Ucu nazikçe kapatmak da bazen iş görür, yine de dolgu gerçekten boşsa sorun kalıcı olur, nem durumu ayrıca gözden geçirilmelidir, çünkü kuruluk gevşekliği çoğu zaman büyütür. Bu durumda kutudaki diğer adetleri denemek mantıklıdır. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına iyi puro göstergesi olmaz, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük farklar olması doğaldır.
Puroyu Yakmadan Sınamak
Kuru çekiş kontrolü, puroyu kestikten sonra yakmadan yavaşça çekip direnci anlamaktır. Bu hava rahatça ilerlerse durum olumludur, yani puro yakılmaya elverişlidir, ve bu küçük adım sonradan çıkacak hayal kırıklıklarını önemli ölçüde törpüler. Hiç hava gelmiyorsa puro sıkıdır; gereğinden çok geçerse açık olabilir. Taínos puro ne kadar rahat gibi yumuşak bir onluk kutu için bu deneme hızlıdır; templarios puro ne kadar rahat ise sedir ve kakao notaları belirgin bir puro olarak aynı sınamaya uygundur, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir zarar ulaştırmaz, merak eden herkes için pratiktir. Kuru tat de bu aşamada hafifçe fark edilir ve yakınca gelecek lezzetin habercisini taşır. Puroda tuhaf bir ses varsa yakmadan evvel ara vermek daha iyidir, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo değişebilir. Testi kısacık sürdürmek iş görür, nedeni şu ki uzun süre çekmek ağza nem bulaştırır. Sonucu not etmek zamanla karşılaştırma verir, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin birçoğunda görülür, yeni başlayanlar için de iyi bir öğrenme yoludur.
Doğru Kesimle Hava Akışı
Kesim biçimi çekişi doğrudan etkiler, çünkü dumanın çıkış yolu tam olarak kesimle oluşur. Gereğinden sığ bir kesim hava yolunu dar bırakır, çok derin bir kesim ise kapağı açar ve dumanı gereksiz arttırır, ve bu sayede ağza giren duman hacmi ölçülü kalır, tat da biraz daha temiz açılır. Düz bıçaklı kesim çoğu vitolada iş görür, V şekilli ise ince boylarda iyi sonuç verir. Deri incir w.i.h. 20 gibi iri bir kutu ile fonseca cadetes çekişi nasıl gibi hafif bir harman farklı kesim ayarları gerektirebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı daha da önem kazanır, çünkü küçük bir hata hava yolunu hemen etkiler. Bilenmiş bir alet kapağı dağıtmaz. Künt kesiciler ise örtü yaprağını hırpalayarak çekişi bozar, ama her puro için aynı kesim uygun sayılmaz, deneyim yavaş yavaş en uygun ayarı öğretir. Kesimi kapağın çoğunu geçmeyecek ölçüde tutmak iyi bir kuraldır. Şüphe durumunda önce sığ kesip sonra gerekirse genişletin, çünkü alınan parçayı telafi etmek olmaz, ve bu ölçü puroyu zarardan uzak tutar, sonraki denemeler için de imkân tanır.
Kuru ve Nemli Puro Farkı
Nem, çekişin en belirleyici sebeplerinden olarak görülür, çünkü tütün yaprağı havadaki neme bağlı olarak şişer. Fazla ıslak bir puro kabarır, hava yolu daralır ve çekiş zorlaşır, ve bu ölçüm küçük bir cihazla kolaydır, uzun vadede oldukça rahatlık verir. Çok nemsiz puro ise çatlar, çekiş hafifler ve çabuk tükenir. Sıkı çekişli cristales kavanoz gibi kavanozda gelen adetler nem açısından dikkatli korunmalıdır; sıkı çekişli cristales onluk ise onluk paketiyle dengeyi kolayca sabitler, ve bu durum içim sırasında belirgin biçimde daha acı bir duman yaratır. Yerinde nem oranı çoğunlukla yüzde yetmiş çevresindedir. Bu denge çekişi tutarlı kılar ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki ayrımı küçültür, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda hatta görülebilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten çok daha işe yarar. Puroyu kutusundan alıp hemen yakmak yerine kısa bir süre dinlendirmek ayrıca iyi gelir, ama acele etmeden vakit tanımak genellikle en iyi seçimdir. Uzun vadede doğru nem düzeni, çekişin farklı aylarda benzer kalmasını destekler.
Boy ve Kalınlık Farkı
Vitola ve çap çekişin seviyesini etkiler, bu yüzden ayrı formdaki purodan aynı direnci beklemek adil sayılmaz. Kalın formlu puro çoğunlukla belirgin biçimde daha rahat bir hava yolu sağlar, ince olanlar ise nispeten sıkı kalabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken genellikle göz ardı kalır, oysa deneyimi epey etkiler. Tek cristales çekişi nasıl ince gövdesi sayesinde çekişi zorlamaz; toprak saman decimos beşli ise çok ince gövdesiyle hızlı vakitte tükenir. Uzun ve hacimli vitolalarda duman daha geç bir yol kat ettiği için biraz daha yumuşak gelir, ve yanma süresi de çapa ve boya paralel olarak değişir. Bu yüzden direnç beklentisini boya ve çapa uygun olarak kurmak mantıklıdır. İnce çubukta hafif sıkılık olağan olabilir, çünkü ince kesitlerde hava ve duman sınırlı yer bulur. Geniş çapta ise aynı sıkılık belirgin biçimde daha dikkat çekici durur. Formları aynı ölçüyle değerlendirmemek daha adildir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını gözetmek yorumları belirgin biçimde daha tutarlı kılar. Özetle çap ve boy beraber düşünüldüğünde, kıyası adil tutmak mümkün olur.
Düzgün Yanma İçin İpuçları
Yakma yöntemi çekiş hissini etkileyebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda hangi düzende yayıldığı sonraki yanışı belirler. Alevi puroya temas ettirmeden çevire çevire ön ısıtmak düzgün yanmayı destekler, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların birçoğunu ortadan kaldırır. Hatalı yakış açıklık oluşturur, tünel de çekişi düzensizleştirir. Guantanamera minutos 20'li kısa yapısıyla kolayca ateşlenir; kısa mola tekli minutos ise tek olduğu için yakış pratiği yapmaya uygundur, ve aynı düzen her vitolada küçük değişimlerle tekrarlanabilir. Çekişleri altmış saniye aralıklarla yapmak ısıyı düşürür. Sönen purolarda hafifçe hava verip yeniden tutuşturmak genellikle yeter, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge zorlaşır, daha sık ilgi bekler. Külü erken silkelemek yerine doğal düşmeye bırakmak sıcaklığı düzenli sabitler. Tünel büyürse ucu biraz tekrar ısıtmak kenarları toparlamak için yeter, çünkü bunaltıcı bir içim çoğu zaman dikkatsiz bir yakıştan çıkar. Tüm bu adımlar birlikte gelince seans sonuna kadar rahat ilerler ve tat katmanları belirgin biçimde hissedilir, özellikle uzun oturumlarda bu fark belirginleşir.
Sıkı ve Gevşeği Dengelemek
Sıkı çekişi düzeltmek için ince bir çubukla ucuna nazikçe hava yolu oluşturmak çözüm olabilir, ama çok zorla inmek yaprağı dağıtabilir. Gevşek durumda ise çekişleri yavaşlatmak ve ucu biraz sıkıştırmak fayda sağlar, ve bu yolla bir sonraki kutu için biraz daha bilinçli bir karar vermek kolaylaşır. Altılı set hediye seti gibi karışık setler farklı harmanları birleşik kutuda sunar; blue sampler ne kadar rahat ise yumuşak harmanları birlikte getirerek çekiş kıyası için alan açar. Aynı kutuda iki ayrı direnç seviyesi denemek mümkündür, ve tatlımsı harmanların birçoğunda direnç daha rahat kalır. Bu çeşitlilik sıklıkla sarım ve dolgu düzeninden gelir. Sorunlu adedi kenara bırakıp diğerlerini denemek yerinde olur, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en açık ipuçlarından biridir. Telaş etmeden denemek birçok aksaklığı çözer. Kısacası doğru kutu seçimi, içicinin alışkanlığına da göredir, ve kendi eşiğinizi tanımak sonraki denemeleri epey kolaylaştırır. Bu sıralamayı her kutuda denemek, zamanla hangi çekişin damağınıza yattığını gösterir, hem de bu yaklaşım basit ve uygulaması kolay.
Puro Seçiminde Çekişi Puanlamak
İdeal çekiş çok sıkı da gereğinden gevşek de olmayan orta bir noktadır, ama bu noktanın tam yeri damaktan damağa değişir. Her puroya çekiş açısından puan vererek yazmak zamanla net bir tablo ortaya koyar, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de yol gösterir. Bourbon collection yanma testi vanilya ve karamel çizgisiyle tatlımsı bir ilerleyiş sunar; sıkı çekişli grand rothschild ise geniş çapıyla bol duman geçişi verir. İki puroyu yan yana denemek çekişin ne şekilde değiştiğini anlatır, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara yeniden dönüldüğünü hatırlatır. Özetle sıkı ya da gevşek çekiş sadece bir ölçüyle açıklanmaz, nem, sarım, kesim ve yakış türünden etkenlerin bileşimiyle okunmalıdır. Bu yaklaşım acele yargıları önler, ama tek bir oturuma bakarak kesin bir hüküm vermek yanıltıcı olur. Notlarınız biriktikçe beğeninize uygun direnç düzeyi ayrıca belirginleşir. Bu sayede her oturum bir sonrakine örnek olarak kalır, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine yakın bir ritim oturtmasıyla tamamlanır.