Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ama net gelir tabii ki bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka sabit ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır ve ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes almak şarttır öte yandan yarım notlar vermek fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası en çok kullanılan puandır, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma temposu ise tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin gelir ve notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur kılar ama gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burnun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları epey değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir nefes aromayı çok zengin gösterir. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes de ince notaları siler. Güç damakta zayıf ama koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de tat hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür o nedenle hazırlık adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası korur gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak gösterip biter zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, fakat güç hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro ismi ile puan tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu şeklinde bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını net verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü aroma verebilir tersi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de duman tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru görülür tadım anı seçerken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse kül düzeni bozulur.